HARDENBERG – Hoe worden de damwanden van Kanaal Almelo-De Haandrik verstevigd? Twee jaar voor het noodzakelijke werk start, laat de provincie Overijssel dat vanaf november zien met (het zelfgekozen woord) De Opmaat. Het zijn vier stukken van vijftig meter lengte, waarbij wordt getoond hoe de damwanden worden versterkt. Ook wordt gemeten wat de gevolgen voor de omgeving zijn. In oktober stelt de provincie een subsidieregeling voor kanaalbewoners open. Dan geldt: wie het eerst komt.
De noodzaak van de aanpak van de damwanden stamt uit het verleden. De provincie Overijssel is in 2011 begonnen met werkzaamheden aan het Kanaal Almelo-De Haandrik om het kanaal geschikt te maken voor grotere scheepvaart. Het kanaal werd uitgediept en bruggen werden vervangen. De werkzaamheden zijn in 2016 afgerond. In de jaren daarna kwamen verzakkingen langs het kanaal aan het licht. De verzakkingen zorgden voor schade aan huizen, bedrijven en wegen. Dit jaar werden praktijkproeven gedaan om te kijken hoe stevig de damwanden in de praktijk staan. Het onderzoek naar de stabiliteit van damwanden en het dijklichaam loopt door. De planning is om vanaf eind 2028 zestien trajecten met damwanden in de gemeenten Hardenberg, Ommen en Twenterand aan te pakken.
Xstreamblokken
Aanwonenden werden eind vorige week via een brief geïnformeerd. Op drie plekken langs de Kanaalweg Oost wordt een steunberm van Xstreamblokken aangebracht. Deze x-vormige blokken grijpen in elkaar vast, waardoor de steunberm steiler kan worden opgebouwd. Deze constructie komt op drie plekken aan de Kanaalweg Oost: in Mariënberg (tussen nummer 3 en 4), Bruchterveld (tussen nr 86 en de Broekdijk) en Hoogenweg (ter hoogte van de Eggenweg). Aan de Westerweg (tussen nr 55 en 56) in Beerzerveld komt een andere oplossing. Daar wordt de betonnen damwand verstevigt met een metalen frame en buispalen. Het meeste werk gebeurt vanaf het water.
Kom kijken
De provincie moet voor de werkzaamheden nog een vergunning hebben van de gemeenten Hardenberg en Ommen en waterschap Vechtstromen. Op 19, 20 en 22 oktober zijn er informatiebijeenkomsten in Vriezenveen, Vroomshoop en Hardenberg. Tijdens informatiemarkten komen leefbaarheidsregeling (zie verder in de tekst) en werkzaamheden, waaronder De Opmaat aan bod. Aanwonenden krijgen na de zomer een uitnodiging om bij de uitvoering van De Opmaat te komen kijken.
‘Groot onderhoud’
De provincie noemt het aanpassen van de damwanden een hele klus, die eind 2028 van start gaat. “Met De Opmaat doen wij ervaring op voor het grotere werk dat later volgt. Zo kunnen wij onze aanpak verder verbeteren en de werkzaamheden zorgvuldig voorbereiden”, aldus de brief. “De investering voor de damwanden bedraagt 175 miljoen euro voor de komende 35 jaar”, aldus een provinciaal woordvoerder eerder. In totaal is 42 kilometer damwand aan ‘groot onderhoud’ toe.
Vanaf water
In het dikke dossier van het probleemkanaal wilde de provinciale politiek vorig jaar met een besluit een laatste pagina schrijven. Daarbij werd ook duidelijk dat geld een belangrijke rol speelt. “Als de ruimte er is, kunnen damwanden in het water worden versterkt en hoeven ze niet vervangen te worden. Hierdoor zijn de gevolgen van de werkzaamheden op de omgeving kleiner.” Ook niet onbelangrijk: plaatsen van een steunberm of talud is goedkoper dan vervanging van damwanden.
Subsidie voor omwonenden
Een ander deel van de provinciale oplossing is een geldbedrag voor initiatieven langs het kanaal; de leefbaarheidsregeling. Vanaf 5 oktober kunnen inwoners en organisaties in het gebied rond Kanaal Almelo-De Haandrik subsidie aanvragen voor initiatieven, die zorgen voor meer ontmoeting, samenwerking en verbinding. Dan kan bijvoorbeeld zijn: een picknickbank, speelplek, buurtactiviteit, braderie, wandelroute of kunstwerk. De regeling bestaat uit drie onderdelen. De eerste is voor kleine initiatieven voor straat of buurt. Hiervoor kan maximaal 5.000 euro worden aangevraagd en in de subsidiepot zit 150.000 euro. De aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.
Dorpsplannen
Het tweede onderdeel is voor activiteiten uit dorpsplannen in Beerzerveld, Bergentheim, Daarlerveen, Geerdijk, Mariënberg, Vriezenveen en Vroomshoop. Per dorp kan hiervoor maximaal 300.000 euro worden aangevraagd. De gemeente draagt aanvullend 35 procent bij, aldus de provincie. Het derde onderdeel is verbinden van dorpen langs het kanaal. Voor het maken van een plan kan maximaal 25.000 euro worden aangevraagd. Voor de uitvoering is maximaal 250.000 euro beschikbaar. Daarvoor moeten minimaal drie dorpen uit drie verschillende gemeenten meedoen.
Tekst en foto: Wim de Jonge
